مرجوعی کالا به تأمین‌کننده وقتی تمام می‌شود که هم تکلیف کالا روشن باشد و هم نتیجه مالی آن. تحویل یک کارتن به راننده شرکت پخش، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد مبلغ آن از بدهی فروشگاه کم شده است. برای کنترل این کار در سوپرمارکت، تعداد خارج‌شده، رسید تحویل و پاسخ شرکت پخش را کنار هم نگه دارید.

این راهنما برای کالایی است که قبلاً وارد فروشگاه شده و اکنون قرار است به تأمین‌کننده برگردد. برای کنترل کالا در لحظه دریافت، چک‌لیست تحویل بار سوپرمارکت را ببینید. در اینجا هدف، پیگیری یک مرجوعی از تصمیم اولیه تا پایان کار است؛ نام سند و روش ثبت در هر نرم‌افزار ممکن است متفاوت باشد.

قبل از کنار گذاشتن کالا، نتیجه مورد انتظار را مشخص کنید

سه نتیجه را از هم جدا کنید: پس‌دادن کالا در برابر اصلاح حساب، تعویض با کالای دیگر، یا نپذیرفتن مرجوعی توسط تأمین‌کننده. تا وقتی توافق روشن نشده، مبلغ پیشنهادی خودتان را قطعی فرض نکنید. نام طرف پاسخ‌گو، تاریخ هماهنگی و توافق درباره تعداد و مبلغ را یادداشت کنید.

برای کالاهای نزدیک انقضا، زمان پیگیری اهمیت دارد؛ اما نزدیک بودن تاریخ به‌خودی‌خود به معنی پذیرش مرجوعی نیست. درباره آن گروه کالا، شرایط توافق‌شده با شرکت پخش را بررسی کنید. برای کنترل پیشگیرانه تاریخ‌ها، راهنمای مدیریت تاریخ انقضا در سوپرمارکت موضوع جداگانه‌ای را پوشش می‌دهد.

برگه مرجوعی چه اطلاعاتی داشته باشد؟

برای هر پیگیری یک شماره مشخص بگذارید. اگر مرجوعی چند بار جابه‌جا شد یا دو نفر آن را پیگیری کردند، این شماره ارتباط میان مدارک را حفظ می‌کند. یک برگه ساده با اطلاعات زیر برای شروع مناسب است:

  • نام شرکت پخش و شماره فاکتور خرید مرتبط؛
  • نام دقیق کالا، بارکد، اندازه بسته و در صورت نیاز سری ساخت؛
  • تعداد درخواست‌شده و واحد شمارش؛ مثلاً «۱۲ عدد» به‌جای «یک بسته»؛
  • علت درخواست و وضعیت ظاهری کالا؛
  • تعداد واقعاً تحویل‌شده، تاریخ تحویل و رسید دریافت؛
  • مبلغ مورد توافق، شماره سند شرکت پخش و مسئول پیگیری.

تعداد درخواست، تعداد تحویل و تعداد پذیرفته‌شده را در ستون‌های جدا نگه دارید. این سه عدد همیشه برابر نیستند. اگر فقط عدد اول را ثبت کنید، ممکن است کالایی که هنوز در انبار است، در پیگیری شما تحویل‌شده به نظر برسد.

کالای کنارگذاشته‌شده با کالای خارج‌شده یکی نیست

برای کالای منتظر بررسی، محل مشخصی تعیین کنید تا دوباره وارد قفسه فروش نشود. کنارگذاشتن فیزیکی کالا را با خروج قطعی آن از فروشگاه اشتباه نگیرید. در ثبت نرم‌افزاری، از روش متناسب با وضعیت کالا و امکانات نسخه خود استفاده کنید؛ از پشتیبانی بخواهید تفاوت موجودی قابل فروش و کالای منتظر مرجوعی را برای همان روال توضیح دهد.

هنگام تحویل به شرکت پخش، محتویات را دوباره بشمارید و رسید بگیرید. اگر یک قلم قبلاً از موجودی کسر شده، پیش از ثبت سند بعدی سابقه آن را بررسی کنید تا دوباره کم نشود. اصلاح دستی عدد موجودی بدون توضیح علت، پیگیری بعدی را دشوار می‌کند.

مثال عددی: چرا تعداد تحویل و مبلغ تسویه را جدا نگه داریم؟

فرض کنید فروشگاه برای بازگرداندن ۱۲ بسته درخواست ثبت کرده است. شرکت پخش در مراجعه اول ۱۰ بسته را تحویل می‌گیرد و دو بسته همچنان در محل مرجوعی فروشگاه باقی می‌مانند. در این مرحله نباید هر ۱۲ بسته را تحویل‌شده علامت بزنید.

در این مثال آموزشی، مبلغ مورد توافق برای هر بسته پذیرفته‌شده ۵۰ هزار تومان است. اگر هر ۱۰ بسته تحویل‌شده تأیید شوند، مبلغ مربوط به آن‌ها ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود. تا وقتی پاسخ درباره دو بسته باقی‌مانده روشن نشده، ۱۰۰ هزار تومان مربوط به آن دو را به نتیجه قطعی اضافه نکنید. این ارقام فرضی‌اند و قیمت کالا یا پیشنهاد شگرد نیستند.

اگر شرکت پخش فقط ۸ بسته از ۱۰ بسته را بپذیرد، اختلاف دو بسته تحویل‌شده نیازمند پاسخ است. محل فیزیکی آن‌ها و نتیجه مالی‌شان را جداگانه پیگیری کنید؛ مساوی‌کردن دستی همه ستون‌ها، اختلاف را حل نمی‌کند.

چه زمانی پرونده مرجوعی را ببندیم؟

برای هر ردیف، یک وضعیت روشن داشته باشید: منتظر هماهنگی، آماده تحویل، تحویل‌شده، منتظر پاسخ یا پایان‌یافته. پرونده وقتی آماده بسته‌شدن است که برای تمام تعدادها پاسخ داشته باشید و سند یا نتیجه مالی توافق‌شده قابل پیگیری باشد.

اگر نتیجه، اصلاح حساب تأمین‌کننده است، آن را با مدرک شرکت پخش تطبیق دهید. اگر قرار بر تعویض است، دریافت کالای جایگزین را نیز کنترل کنید. فقط دیدن خروج کالا برای اعلام پایان کار کافی نیست. روش ثبت مالی و اصلاح اسناد را با مسئول حسابداری و پشتیبانی نسخه نرم‌افزار هماهنگ کنید؛ این مقاله دستور ثبت حسابداری یا مالیاتی ارائه نمی‌کند.

یک روال هفتگی کوتاه برای جلوگیری از فراموش‌شدن مرجوعی‌ها

  1. فهرست درخواست‌های باز را از روی شماره پیگیری مرور کنید.
  2. اقلام باقی‌مانده در محل مرجوعی را با تعدادهای ثبت‌شده تطبیق دهید.
  3. موارد تحویل‌شده بدون پاسخ را با رسیدشان به شرکت پخش ارجاع دهید.
  4. موارد پاسخ‌داده‌شده را با نتیجه مالی یا تحویل کالای جایگزین کنترل کنید.
  5. برای هر مورد باز، مسئول و زمان پیگیری بعدی تعیین کنید.

این روال را با چند قلم آغاز کنید. هدف، ساختن یک فهرست طولانی نیست؛ هر ردیف باید نشان دهد چه چیزی، نزد چه کسی و منتظر چه اقدامی است.

در نرم‌افزار سوپرمارکت چه چیزی را بررسی کنیم؟

هنگام بررسی نرم‌افزار سوپرمارکت شگرد، نمونه یک مرجوعی واقعی فروشگاه خود را مطرح کنید: تحویل بخشی از کالا، باقی‌ماندن چند بسته و تأخیر در پاسخ تأمین‌کننده. بخواهید روش ثبت و پیگیری این وضعیت در نسخه پیشنهادی توضیح داده شود. این راهنما به معنی تضمین وجود یک فرم یا گردش کار خاص در تمام نسخه‌های محصول نیست.

پرسش‌های رایج

آیا مرجوعی همان ضایعات است؟

خیر. در مرجوعی، بازگرداندن کالا و پاسخ تأمین‌کننده مطرح است؛ ضایعات می‌تواند مسیر دیگری داشته باشد. یک کالا را بدون بررسی سابقه، در هر دو مسیر از موجودی کم نکنید.

اگر راننده فقط بخشی از کالا را برد چه کنیم؟

همان تعداد واقعی را با رسید ثبت کنید و بقیه را باز نگه دارید. در مراجعه بعدی، همان شماره پیگیری را مرجع قرار دهید تا تحویل قبلی دوباره ثبت نشود.

آیا با تحویل کالا می‌توان مبلغ آن را قطعی از بدهی کم کرد؟

تحویل فیزیکی را از تأیید مبلغ جدا کنید. نتیجه مالی را براساس توافق و مدارک معتبر پیگیری و روش ثبت را با مسئول حسابداری هماهنگ کنید.

منبع تکمیلی

راهنمای مرجوعی به تأمین‌کننده در MyWorks نمونه‌ای از تفکیک خروج واقعی کالا و پیگیری اعتبار تأمین‌کننده در یک نرم‌افزار است. این منبع برای مطالعه روند کار معرفی شده و سند امکانات شگرد نیست. چک‌لیست و مثال این مقاله برای توضیح یک روال پیشنهادی فروشگاهی نوشته شده‌اند.